فرارسیدن شب چله و یلدا بر شما ایرانیان خجسته و فرخنده باد!
گرد آمدیم:
شبچره ای بود و آتشی،
گفت و شنود و قصه و نقلی ز سیر و گشت ...
وقتی که برشکفت گل هندوانه، سرخ
در اوج سرگذشت
یلدا، شب بلند، شب بی ستارگی
لختی به تن طپید و به هم رفت و درشکست
با خانه می شدیم که گرد سپیده دم
بر بام می نشست
« سیاوش کسرایی »
جشن شب یلدا جشنیست که از 7000 سال پیش تا کنون در میان ایرانیان برگزار میشود. 7000 سال پیش نیاکان ما به دانش گاهشماری دست پیدا کردند و دریافتند که نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است. در این جستار از سخنرانی دکتر جنیدی و دکتر کزاری برداشت هایی شده:
جشن شب یلدا، همانند جشنهایی همچون نوروز و مهرگان، پس از تازش اسکندر، تازیان، و مغولها پابرجا مانده است و در تک تک خانه های ایرانیان راستین با گردآمدن خانواده ها به دور هم برگزار میشود.
« ادامه مطلب ... »
یلدا و مراسمی که در نخستین شب زمستان و بلندترین شب سال برپا می کنند٬ سابقه ای بسیار دراز داشته و مربوط می شود به ایزدمهر که در گفتار جشن مهرگان درباره اش سخن رفت. این رسوم ویژه آریا یی هاست و بخصوص پیروان آیین مهر٬ هزاران سال است در ایران زمین برپا می دارند. شب یلدا٬ شب زایش و تولد مهر است که به یادگار آن جشن گرفته می شد.
« ادامه مطلب ... »
یلدا برگرفته از واژه ای سریانی است و مفهوم آن « میلاد» است. ایرانیان باستان این شب را شب تولد الهه مهر « میترا» می پنداشتند، و به همین دلیل این شب را جشن می گرفتند و گرد آتش جمع می شدند و شادمانه رقص و پایکوبی می کردند.آن گاه خوانی الوان می گستردند و « میزد» نثار می کردند.
«میزد» نذری یا ولیمه ای بود غیر نوشیدنی، مانند گوشت و نان و شیرینی و حلوا، و در آیین های ایران باستان برای هر مراسم جشن و سرور آیینی، خوانی می گستردند که بر آن افزون بر آلات و ادوات نیایش، مانند آتشدان، عطردان، بخوردان، برسم و غیره، برآورده ها و فرآورده های خوردنی فصل و خوراک های گوناگون، از جمله خوراک مقدس و آیینی ویژه ای که آن را « میزد» می نامیدند، بر سفره جشن می نهادند.
« ادامه مطلب ... »
یلدا شب بیداریست، شب دراز مهربانى، شب مهرباوران و مهریاران، شب مهر گستران و مهرکاران...
شب است و گیتی غرق در سیاهی
شب بلند است و سیاهی پایدار ، ولی
باور به نور و روشنایی است ،
که شام تیره ما را ، از تاریکی می رهاند
و از دل شبهای یلدا ، جشن مهر و روشنایی به ما ارمغان می رساند
تیرگی هاتان در دل نور خاموش باد ،
شب یلدا را به نور قرنها قدمت جاری نگه داریم . . . .
مطالب مرتبط:
شب یلدا در فرهنگ ایران نوشته: محمود روح الامینی از وبلاگ موج و مرجان
شب یلدا از وبلاگ یادداشت های روزانه من
دکتر « فریدون جنیدی »: جشن شب یلدا٬ جشن بزرگداشت علم است.
میر جلال الدین کزازی : کریسمس همان شب چله است. یلدا در افسانه ها و اسطوره های ایرانی حدیث میلاد عشق است که هر سال در « خرم روز» مکرر می شود. |
